TAARIIKH NOLOLEEDKII ALLAH HA U NAXARIISTEE SULDAAN CABDIRAXMAAN SHEEKH MUXUMED CILMI BARAALE

 

   

QURAN

 

Hargeysa,11 April ,2017 (TNN) :- Alle ha u Naxariistee Suldaan Cabdiraxmaan Sheekh Muxumed, wuxu ku dhashay Sanadku markuu ahaa 1920 Tuulada la yiraa Odax ee ka tirsan Degmada Dila Gobolka Awd al Halkaas oo uu Yaraantiisii ku Barbaaray.

Xiligii dhalinyaranimadiisiina waxa uu ku qaatay Magaalada Hargeysa halkaas oo uu la shaqayn jiray D awladihii reer Galbeedka ee Dagaal Waynihii labaad ee dunida isku hayay, waxaanu ku hana qaaday D awlad Deegaanka Soomaalida Itoobiya Halkaas oo uu ka Bilaabay Shaqooyinkiisii Bulsho iyo Nabadeed waxaana lasoo soo Shaqeeyay Dawladihii u kala Dambeeyay Dalka Itoobiya sida Boqor Xayle Salaase iyo Taliskii Mingiste Xayla Maryan.

• Suldaanku muu ahayn Siyaasi ee waxa uu ahaa oday Dhaqan oo Nabada iyo Horumarka Bulshada ka  Shaqeeya hadba meesha uu joogo (Wadanka uu Joogo).

• Suldaanka 1955kii isaga oo Jooga Dalka Itoobiya waxa loo doortay Inuu Noqdo CAAQIL

• Suldaanka 1961kii ayuu Boqor Xayle Salaase ku casuumay Qasrigiisii Madaxtooyada Dalka Itoobiya
kaasoo ay Xiligaa adkaydba inuu gaadho (ama arin iyo shaqo umadeed ka soo fuliyo) Ruux Soomaali a h oo weliba oday Dhaqmeed ahi, Isla markaana uu Gudoonsiiyay Darajo ka mid ah Darajooyinkii uu Boq or Xayle Salaase Bixin Jiray Taasoo uu ka Dhigay ama uu ku Magacaabay BARANBARAAS oo Ahayd Da rajo uu Boqorka oo Keliyi Siiyo Cida uu u Arko inay Mutaysatay Xaqna u leedahay.

• 1964kii waxa Suldaanka loo Caleema Saaray SULDAANIMO

• 1969kii Suldaanka waxa mar Labaab Casuumad u Fudiyay Boqor Xayle Salaase kaa soo kKu Qaabilay
Qasirigiisa Boqortooyada halkaasna ku Gudoonsiiyay Darajada FITAWARAARI oo ahayd Darajo kale oo uu isla Boqorka oo keliyi Bixiyo.

• Suldaanku waxa uu soo qabtay Xilal badan oo Dhaqan oo kala sareeya isaga oo ahaa Suldaanka So omaaliyeed ee Itoobiya Gaar ahaan na Suldaanka Reer Sheekh Isxaaq isla markaana noqday Suldaan ka keliya ee ay Soomaalidu isku raacsanayd Suldaanimadiisa iyo Taladiisaba Taas oo uu ilaa 50kii sano ee ugu Danbeeyay ku soo shaqaynayay;

• 1977kii Suldaanku waxa uu ku soo guryo noqday dalkii la odhan jiray Soomaaliya waxaana aad u soo
Dhaweeyay Dadkii uu Suldaanka u ahaa halkiina uu taladii ka sii ambaqaaday,waxyaabo badan oo la t aaban karana ka qabtay Taladii markaa socotay ,waxa kale oo uu qayb Libaax ka Qaatay Arimihii iyo I sku dhacyadii Dawladii Maxamed Siyaad Bare iyo Bulshadii Deganayd Gobaladii Woqooyi.
Waxa kale oo uu Suldaanku hormood ka ahaa Shaqsiyaadkii ugu horeeyay ee Abaabulay Ama Abuur ay JABHADII AFRAAD ee Gobolada Woqooyi laga Aasaasay ee aakhirkiina isku rogtay Dhaqdhaqaaqii Xoreynta Somalia ee SNM .Wuxuu Xabsiyada kala duwan ee dalkii Somalia ugu Xidhnaa Taliskii Maxam ed Siyaad Bare halkaas oo uu ku xidhnaa ilaa xiligii burburkii Dawladii Maxamed Siyaad Bare

• 1991kii Suldaan Cabdiraxmaan Sheekh Muxumed markii laga soo daayay Xabsiyadii Soomaaliya wax a uu mar kiiba ka qayb qaatay dhaq dhaqaaqii iyo hawl galadii Gobolada Woqooyi ka socday ee ay SNM Hormoodka ka ayd, gaar ahaan dib u Xoreyntii, dib u Dhiskii Nabadayntii, Dib u Heshiisiintii iyo Taabo G elintii Dawladnimada Soomaaliland ee ilaa Maanta lagu Naaloonayo ,waxaanu ka Mmid Noqday Golihii Gu urtida ee Iskood isku diray ee ka Shaqayn jiray Danta Umada Reer Somaliland Golahaas oo markii dam be noqday Gole Sharci ah oo ka mid ah Golayaasha Qaranka Jamhuuriyada Somaliland.

• 1991kii Suldaanku waxa uu ka mid ahaa Shir Gudoonkii Shir waynihii lagaga Dhawaaqay Dawladnima da Jamhuuriyada Somaliland ee ka Qabsoomay Magaalada Burco ee Gobalka Togdheer

• Suldaan Cabdiraxmaan Sheekh Muxumed waxaa uu ka mid ahaa Shirg Gudoonkii Guud ee Shirwayni hii Aayo ka Tashiga Beelaha Gobolada Woqooyi  ee 1993 ka dhacay Magaalada Boorama, halkaas oo lagu soo Dhisay Dawladii Labaad ee Dalka Jamhuuriyada Somaliland ee uu Madaxda ka ahaa Madaxwe yne Maxamed Xaaji Ibrahim Cigaal ,halkaas oo Suldaan Cabdiraxmaan na dib loogu doortay inuu ka Sii mid ahaado Xubnaha GOLAHA GUURTIDA

• Sidoo kale waxaa uu ka mid ahaa Shir Gudoonkii Shirwaynihii Sadexaad ee Beelaha Somaliland ee
1997kii ka Dhacay Magaalada Hargeysa ee Caasimada Jamhuuriyada Somalilnd ee dib loogu soo door tay Madaxweyne Maxamed Ibrahim Cigaal islma mar ahaantaana Suldaanka dib Loogu Doortay Xubin ka mid ah GOLAHA GUURTIDA Jamhuuriyadaa Somaliland

• Runtii Suldaan Cabdiraxmaan Sheekh Muxumed waxa uu ka mid ahaa Xubnaha sida Gaarka ah uga D hex Muuqda Guud ahaan Jamhuuriyada Somaliland iyo wax qabadkeeda gaar ahaana GOLAHA GUURTID A JAMHUURIYADA SOMALILAND ee ay Bulshada reer Somaliland ku Indho Qabawsadaan ,aragooda ku na Farxaan ,dhawaaqooda kuna Seexdaan Waxqabadkooda Hadalkoodana ay Maqlaan Taladoodana ay qaataan ,waxaanu ahaa Xubin sare oo ka tirsan Golaha Guurtida Jamhuuriyada Somaliland halkaas oo uu ilaa maalintii uu ka geeryooday Xubin ka ahaa.

• Suldaan Cabdiraxmaan Sh. Muxumed ,waxaa uu kaalmaha hore kaga jiray Odayaasha faro ku tiriska ah ee loo tiriyo Nabadeynta iyo Xasiloonida ay maanta dadka reer Somaliland ku naaloonayaan.

• Suldaan Cabdiraxmaan Sh. Muxumed ,waxaa uu ahaa dadkii ugu horeeyay ee qaatay Go’aankii Xere ynta Hubkii Beelaha Somaliland Gacanta ku hayeen Sanadihii Sagaashamaadkii halkaas oo Beesha uu Suldaanka u ahaa gudoonsatay noqotayna Beelihii ugu Horeeyey ee Hubkoodii ku Wareejiyay Gacantii Dawladii Maxamed Ibrahim Cigaal. Taas oo abuurtay Aaminka ilaa maanta dhexyaal Dawalada iyo Dadk a reer Soomaaliland.

• Gabagabadii, Marxuumka oo ilaa maanta ka mid ahaa Golaha Guurtida, waxa lagu xusuusan doonaa oo qof kasta oo Reer Somaliland ah maskaxdiisa ku jiri doonta Kaalintii Halganka, Nabad-gelyada Iyo Dhismihii Dawladnimo uu ku lahaa kaalin wax ku ool ah Iyo Go’aan Qaadashadiisii Geesinimada lahayd ee Isku kalsoonaantu ku jirtay;

• Waxa kale oo lagu Xusuusan doonaa Aqoontiisii Dhaqan iyo Diineedba ee ay Garashadu wehelinays ay iyo Dhaqankiisii Hogaamineed ee ay Cod karnimadu ku dheehnayd Iyo Waddaninimo Iyo Xilkasnimo Iyo Dabeecad wanaagiisii uu Dulqaadku Wehelinayay

• Noloshiisii iyo Muuqaalkiisiiba waxay Golahani iyo Guud ahaanba Qarankaba u ahayd Wax weyn, Iyo waxtar u ah ALLAAHA U NAXARIISTEE NAXARIISTII JANANA EEBE HA SIIYEE